Freeware oftewel gratis software

Waarom zouden we kiezen voor gratis software, freeware of open source software? Gratis kan toch nooit goed zijn? Aan de andere kant waarom zou je betalen voor iets dat je ook gratis kunt krijgen? Maar vraag is ook waarom kan software gratis aangeboden worden?

Ontwikkelaars of kleine ontwikkelteams kunnen hiervoor verschillende redenen hebben: het brengt ze bekendheid en gratis verspreidt nou eenmaal beter dan betaald. Ook maken ontwikkelaars hun eigen toepassingen uit frustratie met slecht werkende functies in bestaande programmatuur. Veel ‘utilities’ zoals bijvoorbeeld defragmentatie programma’s danken hieraan hun ontstaan. Soms vragen ontwikkelaars wel een vrijwillige bijdrage (donationware) om zo hun onkosten te bestrijden. Een ander businessmodel is om een programma gratis aan te bieden, maar voor uitbreidingen of maatwerk betaalde diensten aan te bieden. Of je kunt tegen betaling een veel uitgebreidere versie van het programma krijgen.

Als echter de functionaliteiten dusdanig zijn ingeperkt, spreken we beter van ‘crippleware’ of ‘nagware’ ( bijvoorbeeld popups die blijven zeuren om te gaan betalen). Shareware biedt ook beperkte functionaliteit of is slechts gratis te gebruiken voor een gelimiteerde tijd. Freeware betekent niet ‘vrij’. De auteur blijft eigenaar van het programma en aanpassing van de broncode is dan ook niet toegestaan.

Bij vrije software of open source software staat de broncode ter beschikking van ontwikkelaars en gebruikers om programma’s verder uit te breiden of te verbeteren. Bekende voorbeelden van open source software zijn: het Linux besturingssysteem, het grafische programma GIMP, office pakket Open Office en de Mozilla Firefox browser. Door de grote gemeenschap van programmeurs zijn updates en verbeteringen sneller door te voeren. Zouden de programmeurs betaald krijgen, was het product wellicht onbetaalbaar.

Gratis applicaties (‘apps’)
Met de opkomst van het wereldwijde web (web apps) en smartphones (mobile apps) is er een geheel nieuw terrein voor gratis software bouwers ontstaan. Niet langer ontwikkelen ze alleen freeware programma’s voor de pc, maar nu ook voor integratie in de browser in de vorm van add-ons, plugins en browser extensies en als mobile apps voor gebruik op de smartphone. Door synchronisatie (denk bijvoorbeeld aan Dropbox) kun je al je data (documenten, foto’s) uitwisselen tussen pc, laptop, smartphone en de cloud.

Door de inzet van onbetaalde programmeurs die uit zijn op het leveren van de beste kwaliteit doet freeware niet onder voor betaalde software.

Maar hoe vind je nu de juiste en meest geschikte gratis software programma’s en apps om te downloaden? Op Bestedownloads.nl proberen we de pareltjes eruit te vissen en deze te bespreken. Uitgangspunt is dat alle freeware legaal en veilig is.